เมื่อเลือกซื้อบรรจุภัณฑ์อาหาร หลายคนอาจให้ความสำคัญกับราคา ขนาด ความหนา รูปทรง หรือความสวยงามเป็นอันดับแรก แต่สำหรับบรรจุภัณฑ์ที่ต้องสัมผัสกับอาหารโดยตรง ยังมีอีกหนึ่งเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม นั่นคือ “มาตรฐานของวัสดุที่นำมาใช้”
ไม่ว่าจะเป็นถ้วยกระดาษ ชามกระดาษ กล่องอาหาร หรือถาดกระดาษ บรรจุภัณฑ์เหล่านี้ล้วนมีหน้าที่รองรับอาหารก่อนถึงมือผู้บริโภค การเลือกใช้วัสดุที่เหมาะสมกับอาหารจึงมีความสำคัญไม่แพ้ความแข็งแรงหรือรูปลักษณ์ภายนอก
หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า “มอก. กระดาษ” หรือ “มอก. กระดาษสัมผัสอาหาร” แต่ยังไม่แน่ใจว่าคืออะไร ครอบคลุมผลิตภัณฑ์ประเภทไหน และทำไมผู้ประกอบการธุรกิจอาหารจึงควรให้ความสำคัญ
บทความนี้จะพาไปทำความรู้จัก มอก. 2948-2562 กระดาษสัมผัสอาหาร ให้เข้าใจง่ายขึ้น
มอก. กระดาษ คืออะไร?
มอก. ย่อมาจาก มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เป็นมาตรฐานที่กำหนดโดยสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หรือ สมอ. เพื่อกำหนดข้อกำหนดด้านคุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ตามประเภทและวัตถุประสงค์การใช้งาน
สำหรับคำว่า “มอก. กระดาษ” เป็นคำเรียกอย่างกว้าง เนื่องจากผลิตภัณฑ์กระดาษมีหลายประเภท และแต่ละประเภทอาจมีมาตรฐานที่เกี่ยวข้องแตกต่างกัน
แต่หากพูดถึงกระดาษที่นำมาใช้เป็นบรรจุภัณฑ์อาหาร หนึ่งในมาตรฐานสำคัญคือ มอก. 2948-2562 กระดาษสัมผัสอาหาร (Paper for Food Contact)
มาตรฐานนี้กำหนดข้อกำหนดสำหรับกระดาษและผลิตภัณฑ์กระดาษที่มีวัตถุประสงค์สำหรับใช้กับอาหาร เพื่อให้วัสดุมีคุณสมบัติเหมาะสมตามเกณฑ์ที่กำหนด
กล่าวง่าย ๆ คือ กระดาษที่สามารถนำมาขึ้นรูปเป็นภาชนะได้ ไม่ได้หมายความว่าจะเหมาะสำหรับสัมผัสอาหารทุกประเภทเสมอไป
มอก. 2948-2562 กระดาษสัมผัสอาหาร ครอบคลุมอะไรบ้าง?
มอก. 2948-2562 เป็นมาตรฐานสำหรับ กระดาษ กระดาษแข็ง และภาชนะกระดาษที่ไม่ใส่สีในเนื้อกระดาษ ซึ่งมีวัตถุประสงค์สำหรับใช้กับอาหารทั่วไปและอาหารที่บรรจุขณะร้อน
ครอบคลุมทั้งกรณีที่วัสดุสัมผัสอาหารโดยตรง และกรณีที่ไม่ได้สัมผัสอาหารโดยตรง แต่มีโอกาสเกิดการย้ายของสารเคมีจากวัสดุไปสู่อาหาร
ตัวอย่างภาชนะกระดาษที่เกี่ยวข้องกับขอบข่ายมาตรฐาน ได้แก่
- ถ้วยและชามกระดาษ
- จานและถาดกระดาษ
- กล่องอาหารกระดาษ
- ถุงและวัสดุกระดาษสำหรับบรรจุอาหาร
- ภาชนะที่ผลิตจากเยื่อกระดาษ
อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าผลิตภัณฑ์ทุกชนิดในกลุ่มข้างต้นจะได้รับ มอก. โดยอัตโนมัติ เพราะต้องพิจารณาทั้งลักษณะผลิตภัณฑ์ ข้อกำหนดของมาตรฐาน และขอบข่ายใบอนุญาตของผู้ผลิตแต่ละราย
ทำไมกระดาษสัมผัสอาหารจึงต้องมีมาตรฐาน?
แม้บรรจุภัณฑ์กระดาษจะดูเรียบง่าย แต่การนำมาใช้กับอาหารจำเป็นต้องพิจารณามากกว่าความหนาหรือความแข็งแรง
เนื่องจากวัสดุที่สัมผัสกับอาหารอาจมีโอกาสเกิดการย้ายของสารบางชนิดจากบรรจุภัณฑ์ไปสู่อาหารได้ โดยปัจจัยที่เกี่ยวข้องอาจรวมถึงชนิดของวัสดุ อุณหภูมิ ประเภทอาหาร และระยะเวลาที่สัมผัส
มอก. 2948-2562 จึงมีข้อกำหนดด้านความปลอดภัยของกระดาษสัมผัสอาหาร รวมถึงการควบคุมสารบางประเภท เช่น โลหะหนัก ได้แก่ ตะกั่ว ปรอท และแคดเมียม ตลอดจนสารเคมีบางชนิดที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการผลิต ไม่ให้เกินเกณฑ์ที่มาตรฐานกำหนด
การมีมาตรฐานจึงช่วยให้ผู้ผลิตมีเกณฑ์อ้างอิงที่ชัดเจน และช่วยให้ผู้ซื้อสามารถตรวจสอบข้อมูลเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ได้มากกว่าการพิจารณาจากคำโฆษณาเพียงอย่างเดียว
สิ่งสำคัญคือ การได้รับมาตรฐานไม่ได้หมายความว่าภาชนะจะเหมาะกับอาหารทุกประเภทหรือทุกอุณหภูมิ ผู้ใช้งานยังควรเลือกบรรจุภัณฑ์ให้เหมาะกับลักษณะอาหารและคำแนะนำของผู้ผลิตด้วย
มอก. 2948-2562 เป็นมาตรฐานบังคับหรือไม่?
มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมมีทั้งมาตรฐานทั่วไปและมาตรฐานบังคับ ซึ่งมีข้อกำหนดทางกฎหมายแตกต่างกัน
สำหรับ มอก. 2948-2562 กระดาษสัมผัสอาหาร มีการกำหนดให้เข้าสู่การเป็นมาตรฐานบังคับ โดยข้อมูลกำหนดการที่ใช้อ้างอิงในบทความนี้ระบุวันที่ 22 มิถุนายน 2570 เป็นวันที่เริ่มมีผลบังคับใช้
การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวทำให้ผู้ผลิตและผู้นำเข้าผลิตภัณฑ์ที่อยู่ในขอบข่ายบังคับต้องให้ความสำคัญกับข้อกำหนดและการดำเนินการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
สำหรับร้านอาหาร คาเฟ่ และผู้ประกอบการที่เลือกซื้อบรรจุภัณฑ์ การติดตามข้อมูลมาตรฐานก็มีประโยชน์เช่นกัน เพราะช่วยให้สามารถสอบถามและตรวจสอบข้อมูลจากผู้จำหน่ายได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น
ทั้งนี้ ควรตรวจสอบประกาศและวันที่มีผลบังคับใช้ล่าสุดจาก สมอ. ก่อนนำข้อมูลไปใช้ในการดำเนินการทางกฎหมาย
จะรู้ได้อย่างไรว่าบรรจุภัณฑ์กระดาษได้รับ มอก. จริง?
ปัจจุบันผู้จำหน่ายบรรจุภัณฑ์อาจใช้คำว่า “Food Grade” “ได้มาตรฐาน” หรือ “ปลอดภัยสำหรับอาหาร” ในการสื่อสารสินค้า แต่ข้อความเหล่านี้ไม่ใช่หลักฐานยืนยันว่าได้รับใบอนุญาต มอก. เสมอไป
หากต้องการตรวจสอบว่าผู้ผลิตได้รับใบอนุญาตจริงหรือไม่ สามารถตรวจสอบข้อมูลผ่านระบบของสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม โดยพิจารณารายละเอียดสำคัญ เช่น
- ชื่อบริษัทผู้รับใบอนุญาต
- เลขที่ใบอนุญาต
- เลขมาตรฐาน มอก.
- ขอบข่ายผลิตภัณฑ์ที่ได้รับอนุญาต
- สถานที่ผลิตและสถานะใบอนุญาต
เพราะการตรวจสอบไม่ได้จบเพียงคำถามว่า “บริษัทนี้มี มอก. หรือไม่?” แต่ควรดูเพิ่มเติมว่า “สินค้าที่เรากำลังซื้ออยู่ภายใต้ใบอนุญาตนั้นหรือเปล่า?”
CPW by SAJJA PACK ได้รับใบอนุญาต มอก. 2948-2562 แล้ว
สำหรับ CPW by SAJJA PACK เราให้ความสำคัญกับมาตรฐานของบรรจุภัณฑ์อาหารมาอย่างต่อเนื่อง ทั้งในด้านการเลือกใช้วัสดุ กระบวนการผลิต และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์
ล่าสุด บริษัท สัจจะ แพ็ค จำกัด ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายบรรจุภัณฑ์ภายใต้แบรนด์ CPW ได้รับใบอนุญาตให้แสดงเครื่องหมายมาตรฐานกับผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก. 2948-2562 กระดาษสัมผัสอาหาร จากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เมื่อวันที่ 10 กันยายน 2569
โดยมีรายละเอียดใบอนุญาตดังนี้
| รายการ | รายละเอียด |
| ผู้รับใบอนุญาต | บริษัท สัจจะ แพ็ค จำกัด |
| มาตรฐาน | มอก. 2948-2562 กระดาษสัมผัสอาหาร |
| ใบอนุญาตเลขที่ | 9408-16/2948 |
| วันที่ออกใบอนุญาต | 10 กันยายน 2569 |
| สถานที่ผลิต | บริษัท สัจจะ แพ็ค จำกัด จังหวัดสมุทรสาคร |
| ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับอนุญาต | ประเภทเยื่อบริสุทธิ์ แบบภาชนะ ชนิดทำจากกระดาษแบบแผ่นเพื่อการแปรรูป |
การได้รับใบอนุญาตครั้งนี้ถือเป็นอีกหนึ่งก้าวของ CPW ในการเตรียมความพร้อมด้านมาตรฐาน ก่อนถึงกำหนดการบังคับใช้ที่ระบุไว้ในปี 2570
อย่างไรก็ตาม ใบอนุญาตฉบับนี้มีขอบข่ายผลิตภัณฑ์ที่ได้รับอนุญาตโดยเฉพาะ ไม่ได้หมายความว่าผลิตภัณฑ์กระดาษทุกชนิด หรือบรรจุภัณฑ์พลาสติกทั้งหมดของ CPW อยู่ภายใต้ใบอนุญาตฉบับเดียวกัน
CPW จึงให้ความสำคัญกับการสื่อสารข้อมูลตามขอบข่ายที่ได้รับอนุญาตจริง เพื่อให้ลูกค้าสามารถตรวจสอบรายละเอียดได้อย่างชัดเจน
ตรวจสอบข้อมูลใบอนุญาตได้จากเว็บไซต์ สมอ.
เลขที่ใบอนุญาต: 9408-16/2948
มาตรฐานกระดาษสัมผัสอาหารสำคัญกับผู้ประกอบการอย่างไร?
สำหรับธุรกิจอาหาร การเลือกบรรจุภัณฑ์ไม่ได้เกี่ยวข้องกับต้นทุนเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีผลต่อการใช้งานและความเชื่อมั่นของลูกค้า
- ร้านอาหารและเดลิเวอรี่ ควรเลือกภาชนะให้เหมาะกับประเภทอาหาร เช่น อาหารร้อน อาหารที่มีน้ำ หรืออาหารที่มีไขมัน พร้อมตรวจสอบข้อมูลวัสดุและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
- ร้านกาแฟและร้านเครื่องดื่ม ควรพิจารณาความเหมาะสมของแก้วกับอุณหภูมิเครื่องดื่ม รวมถึงรูปแบบการใช้งานและข้อมูลจากผู้ผลิต
- ร้านอาหารเชน โรงแรม และลูกค้าองค์กร อาจต้องใช้ข้อมูลมาตรฐานและเอกสารประกอบในการคัดเลือก Supplier หรือจัดเก็บเป็นส่วนหนึ่งของระบบควบคุมคุณภาพ
การเลือกซื้อบรรจุภัณฑ์จากผู้ผลิตที่มีข้อมูลชัดเจนและตรวจสอบได้ จึงช่วยให้ผู้ประกอบการมีข้อมูลประกอบการตัดสินใจมากขึ้น
นอกจากนี้ แม้สินค้าสองชนิดจะมีรูปลักษณ์หรือขนาดใกล้เคียงกัน ก็ไม่ได้หมายความว่าจะมีคุณสมบัติ วัสดุ หรือขอบข่ายมาตรฐานเหมือนกันเสมอไป
สรุป
มอก. 2948-2562 กระดาษสัมผัสอาหาร เป็นมาตรฐานที่กำหนดข้อกำหนดสำหรับกระดาษและภาชนะกระดาษที่มีวัตถุประสงค์สำหรับใช้กับอาหาร โดยให้ความสำคัญกับคุณสมบัติและความปลอดภัยของวัสดุตามเกณฑ์ที่กำหนด
สำหรับผู้ประกอบการ การเลือกบรรจุภัณฑ์จึงไม่ควรพิจารณาเพียงราคา ขนาด หรือรูปทรง แต่ควรตรวจสอบด้วยว่าผลิตภัณฑ์นั้นผลิตจากวัสดุอะไร เหมาะกับการใช้งานแบบใด และมีมาตรฐานที่สามารถตรวจสอบได้หรือไม่
สำหรับ CPW by SAJJA PACK การได้รับใบอนุญาต มอก. 2948-2562 เป็นอีกหนึ่งก้าวของการพัฒนาด้านมาตรฐาน และการเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับบรรจุภัณฑ์อาหาร
เพราะสำหรับเรา ความมั่นใจไม่ได้เริ่มต้นจากคำโฆษณา แต่เริ่มต้นจากมาตรฐานที่ตรวจสอบได้
CPW by SAJJA PACK
ความมั่นใจ เริ่มต้นจากมาตรฐานที่ตรวจสอบได้
แหล่งอ้างอิงข้อมูล
ข้อมูลที่ 1 จาก : ฐานข้อมูลมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม — สมอ.
เรื่อง : รายละเอียดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
ลิงก์ : https://a.tisi.go.th/t/?n=2948-2562&utm_source
ข้อมูลที่ 2 จาก : กองส่งเสริมและพัฒนาด้านการมาตรฐาน สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
เรื่อง : มอก. 2948-2562 กระดาษสัมผัสอาหาร
ลิงก์ : https://pr.tisi.go.th/มอก-2948-2562-กระดาษสัมผัสอาหาร /?utm_source
